Prawna ochrona marki. Dlaczego warto rejestrować znaki towarowe?

Nie od dziś wiadomo, że poczucie bezpieczeństwa jest nieodzowną bazą dla efektywnych działań biznesowych. Podejmując je, pracujemy z kolei na nasz wizerunek, który, odpowiednio wykreowany, może przynosić znaczne korzyści. Dlatego tak ważna jest prawna ochrona marki, którą uzyskać można dzięki rejestracji nazwy i logo swojej firmy jako znak towarowy. Jeśli jesteś przedsiębiorcą, chcesz świadomie i bezpiecznie budować swoją markę oraz poznać płynące z tego korzyści, ten artykuł jest dla Ciebie.

Jak wygląda prawna ochrona marki i co to jest znak towarowy?

Znak towarowy jest oznaczeniem pozwalającym odróżnić produkty i usługi danego przedsiębiorstwa od produktów i usług innego przedsiębiorstwa. Istotny jest więc aspekt powiązania znaku towarowego z określoną działalnością komercyjną. Nie da się zastrzec samej nazwy lub samego logo. Zawsze trzeba takie oznaczenie powiązać z oferowanymi towarami lub usługami. Wyróżnić można znaki konwencjonalne, takie jak znaki słowne, graficzne, słowno- graficzne, ale też znaki niestandardowe w postaci dźwięku, koloru, a nawet zapachu.

Zobacz również:

Wzór przemysłowy – jak dzięki dzięki szybkiej rejestracji usunąć ofertę nieuczciwej konkurencji na Allegro?

Czego nie można zarejestrować?

Ustawa przewiduje szereg oznaczeń, na które ochrona nie może zostać udzielona. Na szczególną uwagę zasługują opisowe znaki towarowe, a więc takie, które w sposób bezpośredni wskazują na cechy danego towaru lub usługi (np. myjnia24.pl). Co warte podkreślenia- znaki sugerujące pewne właściwości produktów lub usług mają już jednak zdolność rejestrową.

Zakaz rejestracji znaków opisowych wynika z niedopuszczalności monopolizowania powszechnie używanych określeń na wskazanie charakteru towarów i usług. Jedyny sposób, w jaki mogłyby one uzyskać ochronę, stanowi nabycie przez nie tzw. wtórnej zdolności odróżniającej. Następuje to w wyniku odpowiednio długotrwałego wykorzystywania ich do określania danych towarów bądź usług, które znajduje odzwierciedlenie w świadomości klientów.

Inne przykłady oznaczeń, których nie da się zarejestrować to:

  • określenia rodzajowe, które stały się z czasem elementem języka potocznego (np. „las w słoiku”);
  • oznaczenia, które pozostają w sprzeczności z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami (np. wulgaryzmy jak „pożar w burdelu”);
  • oznaczenia, które stanowią symbole organizacji międzynarodowych, symbole o charakterze patriotycznym, religijnym bądź kulturowym (np. symbol czerwonego krzyża);
  • zgłoszenia, które zostały dokonane w złej wierze (np. przez byłego pracownika lub wspólnika, wiedzącego o braku dokonania rejestracji znaku w urzędzie)

Prawo ochronne na znak towarowy

Przysługiwanie prawa ochronnego na znak towarowy jest równoznaczne z wyłącznością w zakresie jego używania w sposób zarobkowy lub zawodowy. Każdorazowo używanie to jest ograniczone do wskazanych w zgłoszeniu klas produktów lub usług. Dlatego też nie można mówić o naruszeniu, gdy ktoś używa identycznego bądź podobnego znaku towarowego w charakterze niekomercyjnym, bądź w odniesieniu do odmiennych produktów lub usług.

Mimo że jest to prawo wyłączne, istnieją pewne jego ograniczenia. Są to:

  • ograniczenie czasowe – prawo ochronne na znak towarowy przysługuje na okres 10 lat, przy czym okresy te można przedłużać de facto w nieskończoność, po uiszczeniu stosownej opłaty;
  • ograniczenie terytorialne – w zależności od rodzaju przysługującego znaku towarowego uzyskujemy ochronę na terenie Polski (znak zarejestrowany w Urzędzie Patentowym RP- UPRP), Unii Europejskiej (znak zarejestrowany w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej- EUIPO) bądź rozszerzamy uzyskaną uprzednio ochronę krajową lub wspólnotową na wybrane kraje świata, dzięki rejestracji dokonanej w Światowej Organizacji Własności Intelektualnej-WIPO. Wybór ten zależy od skali prowadzonej działalności;
  • inne ograniczenia ustawowe (np. do formy zgłoszonej do rejestracji – znak słowny nie chroni płaszczyzny graficznej).

Jak może być chroniona marka firmy?

Wyróżnić można znaki towarowe zarejestrowane i niezarejestrowane. Ochrona tych pierwszych jest sformalizowana i uzyskuje się ją po dopełnieniu przesłanek wskazanych w ustawie- Prawo własności przemysłowej, podczas gdy druga – niesformalizowana, znajduje podstawy w kodeksie cywilnym, prawie autorskim i ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przedmiotem niniejszego artykułu będą zarejestrowane znaki towarowe. Wynika to z faktu, że stanowią one znacznie atrakcyjniejszą- pewniejszą formę ochrony prawnej marki. Zazwyczaj nie będzie możliwe uzyskanie ochrony nazwy na gruncie prawa autorskiego, która jest formą zbyt prostą, aby uznać jej indywidualny i twórczy charakter, cechujący utwory. Również ochrona cywilnoprawna nie przewiduje szeregu gwarancji charakterystycznych dla zarejestrowanych znaków towarowych i wymaga każdorazowego dowodzenia swoich praw. O przewadze ochrony zarejestrowanych znaków towarowych od tych niezarejestrowanych będzie zaś w szerszym zakresie mowa poniżej.

Dlaczego warto rejestrować znaki towarowe?

1. Stajesz się realnym właścicielem swojej marki
Uzyskując prawo ochronne na znak towarowy, stajemy się właścicielami marki, której używamy, a prawo to potwierdzone jest urzędowym dokumentem – tzw. świadectwem ochronnym. W przypadku niezarejestrowanego znaku towarowego swoje prawo musimy każdorazowo wykazywać.

Jednocześnie nie daje nam to gwarancji uznania go przez sąd w razie ewentualnego sporu oraz generuje straty w postaci kosztów procesu, obsługi prawnej oraz czasu, którego upływ niekiedy może doprowadzić do niepowetowanych strat biznesowych. Rejestracja znaku towarowego pozwala przewidzieć wynik postępowania sądowego- nasze prawo ma swoje formalne potwierdzenie, jest oznaczone co do konkretnych towarów, usług i terytorium.

2. Możesz zastrzec markę, której jeszcze nie używasz
Znak towarowy można zarejestrować jeszcze przed podjęciem planowanej działalności na określonym terytorium- ochronę uzyskuje się już od chwili zgłoszenia. Znak niezarejestrowany przysługuje z kolei następczo w wyniku podjęcia działalności na danym obszarze.

3. Jednym zgłoszeniem chronisz terytorium przynajmniej całego kraju
Zarejestrowany znak towarowy pozwala uzyskać ochronę co najmniej na obszarze 1 kraju, podczas gdy ochrona niesformalizowana ograniczona jest jedynie do obszaru, na którym faktycznie się działa – ma więc wymiar lokalny.

4. Uniemożliwiasz kradzież swojej marki
Rejestrując znak towarowy, można zapobiec kradzieży marki przez tzw. trolli od znaków towarowych, sprzeciwiając się rejestracji znaku podobnego lub identycznego dla takich samych, lub podobnych towarów, lub usług. Można też wystąpić o unieważnienie już udzielonego prawa. Podmiotom uprawnionym z tytułu prawa ochronnego przysługują nadto roszczenia ochronne, np. prawo do zabezpieczenia towaru, skutkujące wstrzymaniem sprzedaży towarów i usług, opatrzonych spornym znakiem towarowym.

5. Nowe formy zarabiania na marce
Zarejestrowany znak towarowy może być przedmiotem sprzedaży i licencji, co pozwala generować znaczne zyski. Można to zrobić, zawierając umowę, dla której nie przewidziano żadnej szczególnej formy i którą można ograniczyć do poszczególnych klas towarów i usług. W odniesieniu do sprzedaży wystarczy jedynie dokonać odpowiedniego wpisu w rejestrze. Wpisu licencjobiorcy dokonać można, gdy ten tego zażąda.
Sprzedaż nie byłyby możliwa w przypadku znaku niezarejestrowanego. W doktrynie powszechnie przyjmuje się, że nie jest to prawo podmiotowe. Ochrona prawnoautorska z kolei, przewidująca wprawdzie możliwość przeniesienia i licencjonowania autorskich praw majątkowych, rzadko kiedy znajduje zastosowanie w odniesieniu do nazw, o czym była mowa powyżej.

6. Możliwość posługiwania się budzącym zaufanie symbolem ®
Zarejestrowany znak towarowy daje możliwość posługiwania się oznaczeniem “Registered” (“®” w kółeczku), które jest pozytywnie odbierane przez klientów, kojarzących ją z oryginalnością. Znajduje to przełożenie w ilości sprzedawanych produktów i świadczonych usług. Za nieuprawnione korzystanie z takiego oznaczenia grozi z kolei kara grzywny. Inne znaki towarowe opatrywane są oznaczeniem “TM”- “Trademark”, które nie niesie ze sobą wspomnianych wyżej korzyści.

Jak rejestrować znaki towarowe?

1. Złożenie wniosku o ochronę

Wniosek może być złożony, w zależności od skali, na jaką chcemy działać, w UP, EUIPO bądź WIPO. Przed dokonaniem zgłoszenia warto zasięgnąć pomocy specjalistów ds. ochrony marki- rzeczników patentowych. Znając prawo, praktykę urzędów oraz posiadając umiejętność badania występujących już w obrocie znaków, służą oni nieraz nieodzowną pomocą. Dzięki temu można oszczędzić sobie kosztów administracyjnych, a nawet i sądowych. Na tym etapie można jeszcze dokonać modyfikacji znaku bądź zdecydować się na inny- niekolizyjny. Nadto umiejętny dobór klas towarów i usług pozwoli zoptymalizować zysk z prowadzonej działalności. Wszystko to pozostaje w zakresie kompetencji rzecznika patentowego.

2. Badanie wstępne
Na tym etapie bada się występowanie tzw. bezwzględnych przeszkód rejestracji , takich jak brak zdolności odróżniającej czy sprzeczność z zasadami współżycia społecznego znaku.

3. Ewentualne postępowanie sprzeciwowe
Ze sprzeciwem, wynikającym z naruszenia przez znak uprzednio istniejących praw osób trzecich, można wystąpić w terminie 3-miesięcznym. Przesłanki te nie są badane z urzędu- nawet w przypadku istnienia wątpliwości co do ich spełnienia, bez inicjatywy z zewnątrz, prawo zostanie udzielone. Po upływie tego terminu można jedynie wystąpić z wnioskiem o unieważnienie znaku.
Inaczej sprawa wygląda w przypadku procedury przed EUIPO- podmioty uprawnione do identycznych lub podobnych znaków towarowych, informowane są o zbieżności bądź podobieństwie znaków z urzędu.

4. Udzielenie prawa
Prawo to może zostać udzielone w całości bądź w części, w wyniku częściowego uwzględnienia zgłoszonego sprzeciwu. Następuje to w formie decyzji.

Rejestracja znaków towarowych w urzędzie niesie ze sobą wiele wymiernych korzyści, których nie przewiduje ochrona niesformalizowana. Daje ona pewność, że podejmowane inwestycje pozostaną na rachunku przedsiębiorcy, który je poczynił. Warto przy tym pamiętać, aby, podejmując kroki w kierunku ochrony swoich praw, nie obawiać się korzystania z pomocy specjalistów- rzeczników patentowych. Jest to inwestycja, która z pewnością się zwróci, zapewniając pewność bezpieczeństwa marki.

Dodaj komentarz

Twój email nie będzie widoczny w treści komentarza.
Wszystkie pola oznaczone * są wymagane.

Więcej w Marka, Wzór przemysłowy
Jakie korzyści może przynieść RTM (Real Time Marketing)?

RTM, czyli Real Time Marketing to zjawisko, które pojawiło się kilka lat temu i od razu zdobyło dużą popularność. Głównie...

Zamknij